TARİHTE TÜRK DEVLETLERİ VE HÂKİMİYET ALANLARI

TARİHTE TÜRK DEVLETLERİ VE HÂKİMİYET ALANLARI

Osmanlı Devleti’nin yönetim sistemi ise, zaman zaman bazı tadilatlara uğramışsa da, genelde eyalet sistemine dayanıyordu. Eyaletler de kendi arasında, alt idari birimlere ayrılıyordu. Yönetimde görülen aksaklıklar, çıkarılan kanunnamelerle anında düzeltiliyordu. Toprak işleme sistemi, sanayi, ticaret gibi faaliyetlerin hepsi, devletin belirlediği bir düzen dahilinde yürütülmüştür. Örneğin, tarım sisteminde uygulanan Çift Bozan Vergisi sayesinde, tarım daima canlı tutulmuş ve kırsal kesimden şehirlere yönelik göçler asırlar boyu durdurulmuştur. Çünkü bu verginin esası, elinde bulundurduğu araziyi ekip biçmeyi bırakıp, başka bölgeye göçeden çiftçiden alınan külliyetli miktarda alınan vergidir. Bugün buna benzer bir kanun, ABD’ de uygulanmaktadır.

İşte bugün yüzölçümü veya nüfusu fazla olan ABD, İngiltere, Almanya gibi gelişmiş ülkelerin yönetim şekillerinin, Osmanlı yönetim sisteminin benzeri olması, Cihan Devleti Osmanlı’yı anlatmak için yeterlidir.

1901 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin devlet başkanı seçilen Theodore Roosevelt, başkanlık seçimi öncesinde şunları söyler; “Dünya’da herkesten önce ezmek istediğim iki güç; İspanya ve Osmanlı’dır.” Roosvelt bunları söylerken, gelecekte dünya hakimiyetinin şifresini açıklamıştır. Çünkü, ABD’nin süper güç olmasını engelleyen iki güç vardır. Bunlardan İspanya, ABD’nin Orta ve Güney Amerika’yı, yani Yeni Dünya Karaları hakimiyetini, Osmanlı ise, Eski Dünya Karaları (Asya, Afrika, Avrupa) hakimiyetini engellemektedir. Söz konusu bu engellerden Osmanlı, misyonerlik faaliyetleri ile çökertilmeye çalışılmış ve daha 1871’de bunun ilk adımları atılmıştır. Osmanlı ülkelerine gönderilen iki misyonere, 1 Aralık 1833’de verilen talimat aynen şöyledir; “Bir fetih savaşına girmiş askerler olduğunuzu unutmayın. Bu mukaddes ve vaad edilmiş topraklar silahsız bir haçlı seferiyle geri alınacaktır.” Ve sonuç, koskoca bir cihan devletinin haritadan silinişi.

Osmanlı Devleti’nin tarih sahnesinden çekilişinden sonra, Osmanlı hakimiyeti altında kalan topraklarda, çok sayıda kanlı savaşlar olmuş ve bu savaşlar bugün de devam etmektedir. Öte yandan, Osmanlı toprakları üzerinde, ülke sayısı yıl geçtikçe sürekli olarak artmaktadır.

Bugün, Osmanlı Devleti’nin fiilen hükmettiği topraklar üzerinde, toplam 45 ayrı ülke vardır. Bu ülkelerden 27’si, Asya-i Osmaniye’de (Osmanlı Asyası), 13’ü Avrupa-i Osmaniye’de (Osmanlı Avrupası) ve 5’i Afrika-i Osmaniye’de (Osmanlı Afrikası) yer almaktadır. Bunların toplam yüzölçümleri 11.437.706 km2’yi bulmakta ve bu ülkelerin hepsinde bugün için toplam 373.957.000 kişi yaşamaktadır.

Gerek antlaşmalar ve gerekse çeşitli yollardan yardım gönderme gibi ilişkiler sonucunda, Osmanlı Devleti’nin etkisi altında kalan toprakların yüzölçümü 24 milyon km2’yi bulur. Bu toprakların tümü ele alındığında, bugün için bu topraklar üzerinde 60’ı aşkın bağımsız ülke bulunmaktadır. Tüm bu ülkelerin, gerek siyasi ve gerekse ekonomik potansiyelleri ele alındığında, geçmişti olduğu gibi, bugün için de dünya platformunda büyük bir öneme sahip olduğu açıkça görülmektedir.

Osmanlı Devleti’nin fiili olarak yönetimi altında olan topraklar üzerinde, bugün için bulunan ülkelerin toplam yüzölçümleri 11,4 milyonu km2’yi bulmakta ve bugün için bu ülkelerde 373 milyon insan yaşamaktadır. Bu da dünya geneline oranlanırsa, dünya ülkeleri toplam yüzölçümünün %8,5’ini, nüfusunun %6,5’ini teşkil etmektedir. Halifeliğin Yavuz Sultan Selim Han ile birlikte Osmanlı Devleti’ne geçmesi ile birlikte ve bazı ülkeler ile yapılan antlaşmalar sonucunda bu toprakların ve nüfusun miktarları hayli yükselir. Bir bakıma Osmanlı Devleti’nin hakimiyeti altında kalan topraklarda bulunan bugünün ülkelerinin alanı dünya yüzölçümünün yaklaşık %38’ine, nüfusunun %40’ına tekabül etmektedir. Bu oranlara, Osmanlı Devleti’nin çeşitli tarihlerde yaptığı savaşlar sonucunda elde ettiği zaferler ve antlaşmalar yolu ile etkilediği; İtalya, İngiltere, Norveç, İzlanda, Lihteştayn, Fransa, Monako, Almanya, İrlanda, Cebelitarık, İspanya, Hollanda, Portekiz, İran, Danimarka gibi ülkelerin yüzölçümleri ve nüfusları da hesaba katılırsa, bugünkü dünya topraklarının ve nüfusunun yarısından fazlasına hükmettiği söylenebilir. Ayrıca Osmanlı Devleti’nin hükmettiği asırlarda, Amerika ve Avustralya gibi yeni dünya kıtalarının henüz Avrupalılar tarafından bilinmemesi ve bu toprakların o dönemlerde çok az nüfus barındırması göz önünde tutulursa, Osmanlı Devleti, döneminin dünya nüfusunun %90’ına yakın hükmettiği anlaşılmaktadır. Bu değerlerden de anlaşılmaktadır ki, tarih boyunca en uzun ve en geniş topraklara ve insanlara hükmeden tek devlet; Osmanlı Devleti’dir. Osmanlı’dan önce olduğu gibi, bugünkü hakimiyetler de bile Osmanlı Türk hakimiyetinin zaman ve mekanına ulaşılamamıştır.

Dünya siyasi haritasına bakıldığında; Osmanlı haritası üzerinde, özellikle Balkanlar, Kafkaslar ve Arap yarımadasının petrol bölgelerinde, çok sayıda küçük yüzölçümlü devletlerin yer aldığı dikkati çeker. Osmanlı haritasının pay edilmesinde, bölgenin jeopolitik önemi ve ekonomik potansiyelleri büyük rol oynamış olduğu ve zamanın süper ezici güçlerin menfaatlerinin ön planda tutulduğu apaçık görülür. Ancak, hazırlanan bu harita üzerinde, son bir asırdır, menfaat çatışmaları yüzünden huzur ve barış sağlanamamış, her bir noktasında sıcak çatışmalar olagelmiştir. Balkanlar’ın tümü, Filistin, Basra Körfezi, Cezayir, Libya, Mısır, Kafkaslar, dünya üzerinde cereyan eden en şiddetli bölgesel savaş bölgelerini oluşturmaktadır. Bugün bu haliyle, tüm bu bölgeler, yeni bir kurtarıcı, yeni bir Osmanlı bekler durumdadır.

Merkezi Türk Hakimiyet Teorisi, gelecekte yeniden uygulamaya konabilir mi? Elbette konabilir. Çünkü coğrafya buna müsaittir. Sadece tarihin tekerrür etmesi gerekmektedir. Tarih tekerrür eder mi, etmez mi? Bilinmez amma şu bir gerçektir ki, “İnsan düştüğü yerden kalkar.” Dünya hakimiyeti de öyle.

Prof. Dr. Ramazan ÖZEY

Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi / Türkiye

Alıntı Kaynağı: Türkler Ansiklopedisi, Cilt: 1 Sayfa: 266-276


KAYNAKLAR:

♦ ARAT, R., 1987, “Türklerin Yaşadıkları Yerler ve Sayıları”, Türk Kültürünü Araşt. Ens. Makaleler, c. 1, s. 988-993, Ankara.
♦ ARDEL, A., 1965, “Türklerin Yeryüzüne Dağılışı ve Bulundukları Sahaların Coğrafi Hususiyetleri”. Türk Kültürünü Araşt. Ens. Konferanslar, s. 20-26, Ankara.
♦ BRZEZINSKI; Zbigniew, 1998, (Çev. E. Dikbaş, E. Kocabıyık), Büyük Satranç Tahtası- Amerika’nın Önceliği ve Bunun Jeostratejik Gerekleri. Sabah Kitapları dizisi 68, Çağdaş Bakışlar Dizisi 18, İstanbul.
♦ DOĞANAY, , 1995, “Cumhuriyetin 70. Yılında Türk Dünyası’nın Siyasi Sınırları.”, Doğu Coğrafya Dergisi, Sayı. 1, Erzurum.
♦ DOĞANAY, , 1995, XXI. Yüzyıla Girerken Türk Dünyası. Atatürk Üniv. Yay. No. 793, Türkiyat Araş. Ens. Yay. No. 1, Araş. Seri. No. 1, Erzurum.
♦ FULLER, G. E.-LESSER, O., 1994, Turkey’s New Geopolitics: From the Balkans to Western Chine. Westview Press, 197 s., ISBN: 0-8133-8659-4.
♦ GÖNEY, , 1993, Siyasi Coğrafya, İ. Ü. Ed. Fak. 103. İstanbul.
♦ GRENARD, F., (Çev. Orhan Yüksel), 1992, Asya’nın Yükselişi ve Düşüşü. E. B. Yay. İstanbul.
♦ GROUSSET, , (Çev. M. Reşat Uzmen), 1980, Bozkır İmparatorluğu. Ötüken Yayınevi, Yayın No. 155, Kültür Serisi. 26, İstanbul.
♦ GÜNEL, K., 1997, Coğrafyanın Siyasal Gücü. Çantay Kitabevi, İlaveli 2. Baskı, İstanbul.
♦ İLHAN. S., 1993, Türkiye’nin ve Türk Dünyasının Jeopolitiği. Türk Kültürü Araş. Ens. Yay. No. 134, Seri No. VIII, Sayı. A. 1, Ankara.
♦ KENNEDY, P., 1998, Büyük Güçlerin Yükseliş ve Çöküşleri. (Çev. Birtane Karanakçı, 7. baskı), Türkiye İş Bankası Kültür yayınları, genel yayın No 306, Tarih dizisi 22, Ankara.
♦ MANSEL, P., 1995, (Çev. Şerif Erol-1996), Dünyanın Arzuladığı Şehir: Konstantinopolis 1453­1924. Sabah Yay. Olaylar-İnsanlar Dizisi, İstanbul.
♦ MONTAQU, L., 1717-18, (Çev. Aysel Kurutluoğlu), Türkiye Mektupları. Tercüman 1001 Temel Eser, No. 12, İstanbul.
♦ ÖZEY, R., 1996, 21. Asrın Ufkunda Türkiye. Marifet yay. No. 122, Fikir kitapları Dizisi 8, İstanbul. ÖZEY, R., 1996, İslâm Dünyası. Erkam Yay. No. 111, İstanbul.
♦ ÖZEY, R., 1997, Dünya Denkleminde Orta Doğu (Ülkeler-İnsanlar-Sorunlar). Özeğitim yayınları No. 9, İstanbul.
♦ ÖZEY, R., 1997, Dünya Platformunda Türk Dünyası. Özeğitim yayınları No. 11, İstanbul.
♦ ÖZEY, R., 1998, “Dünya Hakimiyet Teorileri ve Merkezi Türk Hakimiyet Teorisi. ”Tarih ve Medeniyet Dergisi. İstanbul.
♦ ÖZEY, R., 1998, “Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Dünü, Bugünü ve Geleceği.” Tarih ve Medeniyet Dergisi. İstanbul.
♦ ÖZEY, R., 1998, Jeopolitik ve Jeostratejik Açıdan Türkiye. Marifet Yay. No. 149, Fikir Kitapları Dizisi 11, İstanbul.
♦ ÖZEY, R., 1999, Siyasal ve Sosyal Açıdan Türkiye. Marifet Yay. No. 155, İstanbul.
♦ PALMER, A., 1995, (Çev. B. Ç. Dişbudak) Osmanlı İmparatorluğu Son Üç Yüz Yıl Bir Çöküşün Yeni tarihi. Sabah Kitapları, Gençlik Yayınları, İstanbul.
♦ PİRİ REİS, (Haz. Yavuz Senemoğlu) Kitab-ı Bahriye-Denizcilik Kitabı 1 ve 2. Tercüman 1001 Temel Eser, İstanbul.
♦ SERTKAYA, O. F., 1987, “Türk Adı.” Tarihte Türk Devletleri, Cilt 1, Ankara Üniv. Yay. No. 98, s. 3-6, Ankara.
♦ VURAL, H. V., 1981, Dünya Dengesine Tesir Eden Jeopolitik Kavramlar-Görüşler ve Türkiye. Kemal Matbaası, İstanbul.
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 10 YORUM
  1. leventk dedi ki:

    Babürler, altınorda , timur devletlerinin hanedan soyu moğollardır, cengiz soyudur, sonradan müslüman olmuşlardır, ama Türk olmuşlar mıdır, bu devletlere Türk devleti denebilirmi, ahali. Türk moğal ve diğer halklardır
    ama yönetim tamamen cengizin soyundandı ve öncelikli olarak cengiz kanunları., eski Türk kanunları ve islam kanunları da uygulanmaktaydı.

  2. Ercan dedi ki:

    Bos bos konusuyorsunu arkadas kafamıda boZuyorsunuz hıcmı tarıh okumassinizz az okuyun oyle bıse yaZın yorum yapın bıse bıldınız yok konusursunuz kara cahıller

    1. KAZİM dedi ki:

      kardeş sen okuyonda nolmuş biz asil kandan gelen asil bir milletiz BİZ TÜRK’ÜZ

      CcC

  3. Oğuz dedi ki:

    Müslüman devlet Türk devleti değildir. Arap baskısına ve zulüme göz yummuş devlet Türk devleti değildir. Buna inanmayanlar Talkan ve Curcan savaşlarını araştırsın.

    1. Orhan dedi ki:

      oğlum bi bitmediniz o zaman ingilizler katolik onlarda ingiliz devleti değil sizi herhalde seçip gidin bunları böle böle uyutun islamdan soğutun diyolar müslüman devlette türk devletiydi tengrici devletde o dönemde

  4. Mehmet dedi ki:

    Türkiye Cumhuriyeti küçük devlet mi ?size göre

  5. bilyal kiray dedi ki:

    tarihte olan toprak lar bolgeler sehirler bu gyunun isimleri de olsa daha kolay anlasilacak

  6. Talıbzadə Ağadadaş dedi ki:

    Şah İsmailin qurduğu Səfəvilər dövləti niyə göstərilmiyib?

  7. Bayney dedi ki:

    Bazı devletlerin kuruluş ve çöküş tarihleri belirtilmemiş, bunun nedeni de belirtilmemiş, emeğinize değmiş, çalışmalarınızda başarılar dilerim.

  8. Hakan dedi ki:

    Çok güzel yazılmış. En büyük isteğim bu devletlerin haritalarının güzel bir şekilde çizilip paylaşılmaya başlanmasıdır. Medya üzerinde Türk tarihi konusunda görseller epey yetersizdir. Türk büyüklerinin resimlerinin ve Türk devletlerinin haritalarının çizilmesi gerekmektedir. Yazı olarak çok bilgi var fakat görsel yetersiz.

BİR YORUM YAZ