İNGİLİZ ASKERLERİNİN HATIRATLARINDA KUT’ÜL AMARE’DE SAVAŞIN ÖTESİNDE YAŞANANLAR

İNGİLİZ ASKERLERİNİN HATIRATLARINDA KUT’ÜL AMARE’DE SAVAŞIN ÖTESİNDE YAŞANANLAR

Yetersiz tıbbi tahliye ve destek, zor ve yetersiz ulaşım şartları (kötü zemin), yiyecek ikmalinde yaşanan sıkıntılar (açlık), soğuk, su taşkınları ve hastalıklar sadece Kut’taki değil, tüm Britanya güçlerinin Mezopotamya’da yaşadığı sıkıntılardır. Kut’taki birlikler neredeyse hiçbir destek almadan ve ikmal yapılmadan (Kuşatmanın son günleri yapılan havadan ikmal hariç.) bu sıkıntılarla, sınırlı kaynaklarla mücadele etmek zorunda kalsa da kuşatmanın ilk günlerinde çok miktarda yiyecek malzemeleri olduğu da ortadadır.

Çitral Savunması’nı da tecrübe eden C.V.F. Townshend, kuşatmanın uzun süreceğini düşünerek daha başlangıçta yiyeceklerle ilgili bir önlem almadığı gibi yardım kuvvetleri komutanına da baskı yaparak onların tam hazırlanmadan taarruz etmelerine sebep olmuştur. Yardım kuvvetleri, Britanya takviye güçlerinin tamamlanmasını bekleyemeden Kut’taki açlıktan yok olmak üzere olan askeri personeli kurtarmak için ocak ve nisan 1916 tarihleri arasında birçok sonuçsuz taarruzlar icra etmek zorunda kalmıştır. Bu tam hazırlıksız taarruzlar sonucunda Britanya, Kut’taki teslim olan askerinden daha fazla sayıda askerini kaybetmek zorunda kalmıştır. C.V.F. Townshend bir komutan olarak Kut’ül Amare’nin geri çekilecek bir yer olarak tespit edilmesinden sonra özellikle yiyecek kullanımı ile ilgili aldığı yanlış kararlar neticesinde Türklerin lehinde hareket ederek sonucu belirlemiştir.

Tam dört ay yirmi üç gün kuşatma altında kalan Britanya güçleri, Türk taarruzları ile topçu ve uçaklarının bombardımanına ek olarak, açlık ve hastalıklarla (özellikle son günlerde), soğuk havayla birlikte mevzileri dolduran, kimi zaman mevzileri terke zorlayan, askerlerin dizlerine kadar gelen su taşkınlarıyla mücadele etmek zorunda kalmış ve savaşın sonucunda başarısız olmuştur.

Britanya birlikleri her ne kadar bir çekilme sonrası Kut’ta tertiplense de ilk zamanlarda moralleri oldukça yüksektir. Bu sayede ilk zamanlardaki Türk taarruzlarını geri püskürtmeyi başarmışlardır. Fakat ilerleyen zamanlarda özellikle topçu atışları, su taşkınları, soğuk ve açlık nedeniyle moralleri iyice düşmüştür. Bu yüzden tam teslimiyete razı olmuşlardır. Bu durum bizde askeri başarıda lojistik imkânın yanı sıra moralin de ne kadar etkili ve önemli olduğunu göstermektedir.

Kuşatmayı asgari zayiatla devam ettirmek isteyen Türk birlikleri komutanı Halil Paşa’nın, Kut’ül Amare’ye taarruzlardan vazgeçmesini stratejik bir askeri taktik olarak göremeyen ve değerlendiremeyen İngilizler, bu başarısızlıklarını Türklerin başarısı olarak görmemişler, açlığa ve kötü hava koşullarına mal etmişlerdir. İngiliz askerleri kuşatma boyunca davranışlarının cesurca olduğunu değerlendirerek ve Britanya Kralına karşı görevlerini yerine getirdiklerini inanarak kendilerini teselli etmeye çalışmışlardır.

Sonuç olarak ne beklenen yardım kuvvetleri Kut’a ulaşabilmiş ne de Kut’taki Britanya güçleri kuşatmayı aşacak bir huruç harekâtına cesaret edebilmiştir. C.V.F. Townshend, Kut’ül Amare’deki bu pasif duruşunu tam teslimiyetle ödemiştir: Kendisinin İstanbul’da, komuta ettiği askerlerinin ise Anadolu’da farklı esir kamplarında devam edecek olan bir esaret hayatına sebep olmuştur. Gelibolu’daki başarısızlığın üzerine, koşulsuz teslimiyetle son bulan Mezopotamya’daki bu başarısızlık, İngiliz tarihine unutulmayacak, büyük hezimetlerden biri olarak geçmiştir. Gelibolu yenilgisinin hemen ardından gelen bu felaket üzerine yapılan hataları tespit etmek için İngiltere’de parlamento komisyonları kurulmuştur.

H. Ahmet KARA

Kara Harp Okulu, Savunma Bilimleri Enstitüsü, Askeri Tarih Programı müdavimi, El -mek: hkara@kho.edu.tr

Ertan EROL

Doç. Dr., Kara Harp Okulu, Savunma Bilimleri Enstitüsü, El-mek: eerol@kho.edu.tr

Kaynak: Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literatüre and History of Turkish or Turkic Volume 10/13 Fall 2015


KAYNAKÇA

♦ Altıkulaç, Ali; Gökkaya, A. Kürşat (2014). Tarih Öğretiminde Hatıratların Kullanımının Tarihsel Empati Becerisine Etkisi, Turkish Studies – International Periodical For The Languages, Literatüre and History of Turkish or Turkic Volume 9/1 Winter 2014, p. 21-35, www.turkishstudies.net, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.6504, ANKARA-TURKEY.
♦ Barber, Binbaşı C.H. (1918). Besieged in Kut and After, Edinburg and London: Willian Blackwood and Sons.
♦ Barker, A.J. (2009). The First Iraq War, New York: Enigma Books, USA.
♦ Bishop, H.C.V. (1920). A Kut Prisoner, London: John Lane Company.
♦ Blackledge, W.J. (1936). The Legion of Marching Madmen, London: Sampson Low, Marston&Co.,Ltd.
♦ Candler, Edmund (1919). The Long Road to Baghdad Volume I, London, New York, Toronto and Melbourne: Cassell and Company, Ltd.
♦ Erickson, Edward J. (2009). I. Dünya Savaşında Osmanlı Ordusu, (K. Bağrıaçık, Çev.) İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
♦ Fromkin, David (2001). A Peace to End all Peace, New York: An Owl Book, Henry Holt And Company.
♦ Gardner, Nikolas (2004). Sepoys and The Siege of Kut-al-Amara, December 1915-April 1916, War İn History, July 2004 11(3), p. 307-326, wih.sageup.com, DOI: 10.1191/0968344504wh302oa.
♦ Gardner, Nikolas ,(2013). Charles Townshend’s Advance on Baghdad: The British Offensive in Mesopotamia, Semtember-November 1915, War İn History, April 2013 20(2), p. 182-200, wih.sageup.com, DOI: 10.1177/0968344512471124.
♦ Gencer, A. İhsan; Özel Sabahattin (2011). Türk İnkılâp Tarihi, İstanbul: DER Yayınları.
♦ Genelkurmay (1979). Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi, 3’üncü Cilt, 1’inci Kısım, Irak-İran Cephesi, Ankara: Askeri Tarih Ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları.
♦ Kocatürk, Önder (2015). İngilizlerin Irak Ve Basra Bölgesindeki Faaliyetleri (1913-1914) / The Activities of the British in Iraq and Basra(1913-1914), Turkish Studies – International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 6/3 Summer 2011, s. 1449-1462, ISSN: 1308-2140, www.turkishstudies.net, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.2058, ANKARA-TURKEY.
♦ Mesopotamia Comission Report Of The Commission Appointed By Act Of Parliment To Enquire Into The Operations Of War In Mesopotamia (1917). London: Majesty’s Stationary Office.
♦ Moberly, F.J. (1924). The Campaign in Mesopotamia Volume 2, H.M. London: Majesty’s Stationary Office.
♦ Mousley, Yüzbaşı E.O. (1922). The Secrets of a Kuttite, New York & London: John Lane The Bodley Head Limited.
♦ Özçelik, Mücahit (2015). Kut’ül Amare Zaferinin Türk Basınına Yansımaları / The Reflections Of Kut Al Amara Victory On Turkish Press, Turkish Studies – International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 10/9 Summer 2015, p. 367­388. ISSN: 1308-2140, (Prof. Dr. Şefik Yaşar Armağanı), www.turkishstudies.net, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.8630, ANKARA/TURKEY.
♦ Sandes, Binbaşı E.W.C. (1919). In Kut and Captivity, London: John Murray.
♦ Townshend, Charles (2011). Desert Hell, Cambridge: Harvard University Press.
♦ Townshend, Charles Vere Ferres (2012). Mezopotamya Seferim, (G. Koca, Çev.) İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
♦ Uçarol, Rıfat (2013). Siyasi Tarih (1789-2012), İstanbul: DER Yayınları.
♦ www.tdk.gov.tr (Türk Dil Kurumu resmi internet sitesi.)
♦ Citation Information/Kaynakça Bilgisi
♦ Kara, H.A. & Erol, E., (2015). “100. Yılında Kut’ül Amare Savaşı’nı Hatırlamak: İngiliz Askerlerinin Hatıratlarında Kut’ül Amare’de Savaşın Ötesinde Yaşananlar / To Remember The Kut Al Amara Battle On The 100th Anniversary: The Experiences Beyond War In Kut Al Amara In The Memoirs Of English Soldiers”, TURKISH STUDIES -International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic-, ISSN: 1308­2140, (Prof. Dr. H. Ömer Karpuz Armağanı), Volume 10/13 Fall 2015, ANKARA/TURKEY, www.turkishstudies.net, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.8957, p. 123-140.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ