Tarama Kategorisi

İlk Çağ

HALAÇ DİLİNDE OĞUZCA UNSURLAR

Halaç Türkçesi ilk olarak Gerhard Doerfer ve öğrencileri tarafından 1960’larda keşfedilmiştir. Tabii ki daha önceleri de bazı araştırmalar yapılmıştı, ancak bunlar sadece İran perspektifini yansıtıyordu. Halaç araştırmalarına en esaslı…

TÜRK LEHÇELERİNİN SINIFLANDIRILMASI

Sibirya’dan Doğu Avrupa’ya kadar uzanan çok geniş bir coğrafya üzerinde yaklaşık 200 milyon kişi tarafından konuşulmakta olan Türkçe’nin tarih boyunca pek çok lehçe, şive ve ağızlara ayrılmış olması, bu lehçelerin linguistik esaslara göre…

TÜRK DİLİ TARİHİNE KISA BİR BAKIŞ

Türkoloji, "Türklük bilimi” demektir. Bu bilim dalı içine "Türk dili, edebiyatı, folkloru (halk bilimi): Karagözü, orta oyunu, halk oyunları notasyonu, halk edebiyatı, etnografyası, tarihi, sanat tarihi, güzel sanatları: resmi, minyatürü,…

TARİHTE VE MİTOLOJİDE NEVRUZ

Yrd. Doç. Dr. Hasan TUTAR Bir toplumun kültürünün en zengin örneklerinden biri bayramlardır. Bayramlar, milli veya dini olmak üzere, her millette görülür ve toplumun bütün fertlerinin ortak katılımıyla büyük bir coşkuyla kutlanır. Milli…

TÜRK KÜLTÜRÜNDE VE TARİHİNDE NEVRUZ

Türk dünyasının ortak kültür unsuru olan Nevruz, en eski dönemlerden bugüne kadar yaşayagelmiştir. Nevruz; Orta Asya’da yaşayan Uygur, Türkmen, Özbek, Azeri, Kazak, Kırgız gibi Türk topluluklar ile Anadolu ve Balkan Türklerinin ve…

ESKİ TÜRK DESTANLARINDA METRİK SİSTEM

Yrd. Doç. Dr. Esra KARABACAK Destanlar, bir milletin tarih sahnesine çıktığı ilk devirlerde başından geçen büyük hadiseleri, savaşları, kahramanlıkları, göçleri mitolojik unsurlarla süsleyerek lirik bir dille anlatan eserlerdir. Ayrıca…

TÜRK DESTANLARINDA BAZI ORTAK MOTİFLER

Motif, güzel sanatların kolları olan musiki, resim, mimari ve edebiyatta kullanılan bir terimdir. Araştırmacılar, edebiyatta motif üzerine değişik tanımlar yapmışlardır. Max Lüthi’ye göre motif, “Hikâye etmenin en küçük unsuru”dur. …

MANAS DESTANI VE KIRGIZ HALK EDEBİYATI

Yrd. Doç. Dr. Naciye YILDIZ Ana Hatlarıyla Kırgız Halk Edebiyatı Kırgız Türkleri, zengin halk edebiyatına sahip Türk boylarından birisidir. Yüzyıllardan beri süregelen bu gelenek, bir yandan Türk halk edebiyatının ölçü, kafiye, şekil gibi…

BOZKURT EFSANESİ

Ord. Prof. Dr. Zeki Velidi TOGANBozkurt, Türk milletinin totemidir. Totem, İçtimaî mana taşıyan bir semboldür. Bozkurtun totemliği de ayrı Türk zümrelerinde başka başka anlaşılmıştır. Göktürklerde dişi kurt, bir cedde (büyük anne);…

ERGENEKON DESTANI

Türk kültür tarihinin çeşitli araştırma alanlarına özgü değişik düzeylerde henüz çözümlemesi yapılmamış sınırsız sayıda sorunları bulunmaktadır. Bu sorunlardan bir kısmı, bana göre, tarihi süreç içinde yazılı kaynaklarda yer alan ve çeşitli…

OGUZ KAĞAN-OĞUZ HAN DESTANI

Prof. Dr. Mehmet KAPLAN Oğuzların atası Oğuz Han ve oğullarının destanını anlatan başlıca iki kaynak vardır. Bunlardan birincisi Paris Milli Kütüphanesi’nde bulunan Uygur yazısıyla yazılmış, eksik tek yazma nüshadır. Bu nüsha Rıza Nur…

TÜRK DESTANININ TASNİFİ

Ord. Prof. Dr. Zeki Velidi TOGAN - I - Millî destanlar, tarihi vak’aları tasvirden ziyade milletin yüksek millî duygularını in’ikâs ettiren, tamamıyla ve yahut az çok tarihe müstenit bir ideal âlemi gösteren halk edebiyatı eserlerinden…

ESKİ TÜRKLERDE DİL VE EDEBİYAT

Türk dilinin ön tarihi üzerine bugüne değin pek çok şey yazılıp çizilmiştir. Bunların büyük bir kısmı Ural Altay ve/veya Altay dil ailesi tartışmaları etrafında yazılıp çizilenlerdir. Bir dil ailesinden, kısaca kökende tek bir ana dile…

ESKİ TÜRKLERDE SİLAH

Prof. Dr. Yuliy S. HUDYAKOV Orta Çağ’da, Avrasya çöllerinde göçebe halklar arasında yaşayan, kendilerini tarihî savaşları ve sanatsal yönleri ile tanıtan ve üç asır içinde Altay’a yerleşen, I. bin yılın ortalarında, Eski Türkler…

ESKİ TÜRKLERDE MÜZİK İLE TEDAVİ

Yrd. Doç. Dr. Rahmi Oruç GÜVENÇ Müzik bütün insanlık tarihinde duygu ve bilgilerin anlatım biçimi olarak bilinir. Müzikal sesleri diğer seslerden ayıran en önemli özellik, belirli bir ritm kalıbı içinde, birbirleriyle uyumlu sesler yumağı…

UYGURLARDA MATBAA

İsmet BİNARK Matbaanın icadı, basın ve yayın tarihi yönünden olduğu kadar, kültür ve medeniyet tarihi bakımından da çok önemli bir hâdisedir. Bu sayede insanlık uyanmış, bilim ve sanat eserlerinin dünyaya hızla yayılması mümkün olmuş,…

TÜRK KÜLTÜRÜNDE YÖNLER

Doç. Dr. Ali Rafet ÖZKAN Türk kültüründe yönler ve dünyayı yönleme çok önemlidir. Bilhassa İslâm öncesi dönemlerde dünyayı dört ana yöne ayırma, Türklerin geleneksel dinî inançlarının bir yansıması olarak karşımıza çıkmaktadır. İslâm…

TÜRKLERDE SAYI SİSTEMLERİ

Bu makalede önce kısaca sayı kelimeleri üzerinde durulacak ve Türkçede kullanılan sayı sistemleri örnekleriyle anlatılmaya çalışılacaktır. Türkçede kullanılan sayıları ilk olarak Köktürk (Göktürk) metinlerinde görmekteyiz. Eski Türkçe…

ESKİ TÜRKLERDE BİLİM

Tarih öncesi dönemlerde, eski Türklerin ana yurdu Orta Asya olarak kabul edilmektedir. Türklerin ana yurdu Orta Asya’dır, diye kabul edersek, sınırları nedir? sorusu aklımıza gelmektedir. Çünkü, rahmetli Prof. Dr. Bahaeddin Ögel’in de ifade…