WİKİ BELGELERİNİ BİR YERE KOYMAK

Ümit ÖZDAĞ

Yazarın şu ana kadar yazılmış 61 makalesi bulunuyor.

Umit_Ozdag

Amerikan Dışişleri Bakanlığı’nın hizmete özel ve gizli seviyedeki belgeleri ile  tasnif dışı belgelerini kapsayan 251.000 belgenin yayınlanması Türkiye’nin  olduğu gibi dünyanın gündeminin de çok önemli bir parçasını oluşturuyor.  Öncelikle bu belgelerin Amerikan istihbarat dünyası içindeki yerini doğru tespit  etmek gerekmektedir. ABD’de 17 tane istihbarat kuruluşu vardır. Bunların başında  CIA ve Pentagon yani askeri istihbarat gelmektedir. Teknolojik istihbarat ile  desteklendiği için en kapsamlı ve muhtemelen analiz seviyesi en yüksek  istihbaratlar bu iki istihbarat kuruluşundan çıkar. Diğer 15 istihbarat kuruluşu  bakanlıklara ait istihbarat kuruluşlarına aittir.

Dışişleri Bakanlığı  istihbaratı da bunlardan birisidir. (Türk Dışişleri Bakanlığı içinde de bir  İstihbarat Araştırma Genel Müdürlüğü olduğu akılda tutulmalıdır.) WikiLeaks  tarafından yayınlanan belgeler Amerikan Dışişleri Bakanlığı kriptoları ile  muhtemelen bir bölümü de Amerikan Dışişleri Bakanlığı istihbaratına ait  belgelerdir. Bu belgelerin içinde “çok gizli” diye sınıflandırılan bir belge  yoktur. Yayınlanan belgelerin çok büyük bir bölümü açık kaynaklardan (gazeteler,  dergiler, internet siteleri ve yarı açık kaynaklardan yani diplomat  sohbetlerinden, ikili açık görüşmelerden elde edilen bilgilerdir. Şimdiye değin  gizli bilgi kaynağı olarak bir tek Alman hükümeti içinde bir üst düzey memur  tespit edilmiştir.) Bu kaynaklardan toplanan bilgiler Washington’a CIA;  Pentagon, hükümetlerle yapılan açık görüşmeler vs.. diğer bilgi kaynakları ile  birlikte Amerikan yönetiminin politika oluşturması için yollanmaktadır. Sonuç  olarak bu belgelere, ne olduğundan fazla önem verilmeli ne de küçümsenmelidir.

Bazı çevrelerde “bunları zaten biliyorduk. Hiç önemli şeyler değil.” Veya   “Aaa. Amerikalılar bunlarla mı ilgileniyormuş?!!” şeklindeki küçümsemeler çok  yanlıştır. Her şeyden önce 251 bin belgeden daha 1000 tanesi yayınlanmadan  yargıda bulunmak çok yanlıştır. Bu belgeler her şeyden önce Amerikan  diplomasisinin hangi konularda nasıl açık bilgi topladığını ve nasıl analiz  yaptığını göstermesi açısından büyük bir öneme sahiptir. Ayrıca bazı bilgi  eksikliklerinin giderilmesi ve genel resmin görülmesi anlamında önemli detayları  tamamlayabilir.

Öte yandan her gün büyük bir merakla dünya kamuoyu yarın ne  çıkacak diye bekliyor. Muhtemelen belli başlı istihbarat servisleri 251.000  belgeyi ele geçirdiler ve incelemeye başladılar. Belgelerden çok şaşırtıcı ve  dünyayı sarsıcı bilgiler çıkabilir mi? Popüler anlamda bu belgelerden çok  şaşırtıcı, dünya kamuoyunun ilgisini çekecek bir bilginin çıkacağını  düşünmüyorum. Ancak bu tespit, yayınlanan ve yayınlanacak olan belgelerden çok  önemli ve ilginç bilgilerin çıkmayacağı anlamına gelmiyor. Fakat bu çok önemli  ve ilginç bilgiler daha çok istihbarat servisleri için ilginç olacak bilgiler.  İstihbarat servisleri, ellerindeki diğer bilgilerle karşılaştırdıkları,  bilgileri diğer bilgilerle yan yana koyarak tamamladıkları zaman kamuoyları için  değil ancak devletler için çok önemli bilgiler ortaya çıkabilir. Hatta bunlardan  birisinin ortaya çıktığını düşünebiliriz.

Bir Amerikan belgesinde NATO’nun  Rusya’ya rağmen ve karşı Polonya ve Baltık Cumhuriyetlerini korumak için gizli  harekat planladığı bilgisinin yer alması, NATO-Rusya ilişkilerinin  geliştirilmeye çalışıldığı bir dönemde Moskova’nın duymak isteyeceği son  şeylerden birisi olarak “çok önemli ve çok gizli” bilgi statüsündeydi. Peki, bu  belgelerin yayınlanması bir İsrail veya Amerikan komplosu mudur? Şüpheci olmak  uluslararası ilişkiler araştırması yapan herkes için doğru ve meşru bir  yaklaşımdır. Ancak bu yaklaşımın duygudan bilgi düzeyine çekilmesi için ortaya  somut verilerin konulması gerekmektedir. Bu belgelerin yayınlanmasından en çok  İsrail faydalandı demek için 251.000 belgenin hepsini görmek gerekir. Önümüzdeki  günlerde İsrail’in aleyhine çıkacak belgeler olur ise fikrimizi değiştirecek  miyiz? Özetle, yargılarda bulunmak için biraz daha beklememiz gerekiyor.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ